Opinie Internationale Alliantie voor Natuurlijke Tijd, Maart 2026.
28/02/2026 - 14:24
TIJD OM WAKKER TE WORDEN, EUROPA! Het zomeruursysteem kost ons gezondheid, welvaart en denkkracht. Toch worden we nog steeds tweemaal per jaar verplicht om onze klokken te verzetten — een achterhaalde gewoonte die ons lichaam ontregelt. WAAROM NATUURLIJKE TIJD BELANGRIJK IS....
Over enkele weken, op 29 maart, zet Europa opnieuw de klok vooruit naar de zomertijd. Dat gebeurt zeven jaar nadat het Europees Parlement op 26 maart 2019 stemde om de seizoensgebonden klokverandering af te schaffen.
Toch is er nog niets veranderd.
De EU-lidstaten zijn er namelijk nog steeds niet in geslaagd overeenstemming te bereiken over welke tijdzone zij willen aannemen. Daardoor blijft de invoering van de beslissing telkens opnieuw uitgesteld.
Ondertussen groeit het wetenschappelijke bewijs dat de klokverandering onze gezondheid, ons welzijn en ons dagelijks leven aanzienlijk beïnvloedt. Het beëindigen van deze verstoring is dus niet alleen een politieke kwestie – het is ook een kwestie van zorg voor miljoenen Europese gezinnen.
Positieve ontwikkelingen
Er is ook goed nieuws.
Tijdens een recent plenair debat in het Europees Parlement werd iets opvallends duidelijk: alle politieke fracties – van links tot uiterst rechts – waren het eens dat de klokverandering geen zinvol doel meer dient.
Er is dus brede politieke steun om ermee te stoppen.
De verantwoordelijkheid ligt nu bij de EU-lidstaten, die via de Raad Vervoer, Telecommunicatie en Energie (TTE-Raad) een definitieve beslissing moeten nemen. Zodra 15 van de 27 landen vóór stemmen, kan het voorstel uit 2019 eindelijk worden uitgevoerd.
De Europese Commissaris voor Vervoer, Apostolos Tzitzikostas, heeft zich sterk ingezet om dit dossier opnieuw op de agenda te krijgen. Hij werkte samen met opeenvolgende EU-voorzitterschappen en lidstaten om de juridische en praktische vragen rond de tijdswijziging te verduidelijken.
Op 18 maart 2025 organiseerde zijn team bovendien een openbare hoorzitting over de gevolgen van de klokverandering voor:
gezondheid - economie - milieu
Tijdens deze hoorzitting deelden verschillende experts hun inzichten, waaronder:
-macro-econoom prof. Tomas Havranek (energie-impact)
-Maria Nikolopoulou van het Europees Economisch en Sociaal Comité (economische gevolgen)
-chronobioloog prof. dr. Roelof Hut
-neuroloog en slaapspecialist dr. Inge Declercq
Hun conclusie was duidelijk:
Europa zou moeten overstappen op een permanente natuurlijke tijdzone.
Een uitgebreid onderzoeksrapport van de Europese Commissie – dat de resterende vragen van beleidsmakers moet beantwoorden – bevindt zich momenteel in de afrondende fase.
Wanneer dit rapport verschijnt, hebben de lidstaten alle informatie die nodig is om een definitieve beslissing te nemen.
Waarom pleiten wij voor Natuurlijke Tijd?
Onze planeet draait rond de zon. Daardoor wordt al het leven op aarde – ook wij mensen – gestuurd door het natuurlijke ritme van licht en duisternis.
Dit circadiane ritme bepaalt onder andere:
-onze slaap-waakcyclus - -onze stemming - -onze mentale prestaties - -onze fysieke energie
Elke ochtend helpt natuurlijk licht onze biologische klok opnieuw af te stellen.
Maar wanneer we moeten leven volgens een kunstmatig verschoven klok, raakt dat systeem uit balans.
De gevolgen zijn duidelijk:
-kortere en slechtere slaap
-meer stress
-meer hartaanvallen en beroertes
-meer verkeersongevallen
-minder productiviteit
-meer fouten op het werk
Vooral kwetsbare groepen, zoals tieners, worden hard getroffen.
Onderzoek toont zelfs aan dat mensen een hogere levenstevredenheid rapporteren wanneer hun dagelijkse ritme dichter bij de natuurlijke tijd ligt.
Waarom jongeren extra worden getroffen
Tieners hebben van nature een latere biologische klok. Daardoor vallen zij later in slaap en worden zij later wakker.
Wanneer scholen vroeg beginnen, moeten zij functioneren op een moment dat hun lichaam biologisch gezien nog niet klaar is.
Dat is vergelijkbaar met een examen afleggen midden in de nacht.
Voldoende slaap – en slaap op het juiste moment – is essentieel voor:
leren - emotioneel welzijn - concentratie - cognitieve prestaties -
Toch zijn jongeren vandaag de meest slaap tekorte generatie ooit.
Dit hangt samen met:
meer depressie - meer angststoornissen - slechtere schoolprestaties -
Het probleem van de “dubbele verschuiving”
In landen zoals België, Nederland, Luxemburg, Frankrijk en Spanje bestaat een extra probleem.
Geografisch liggen deze landen in de West-Europese tijdzone (dezelfde als het Verenigd Koninkrijk en Ierland). Toch gebruiken ze sinds de Tweede Wereldoorlog Midden-Europese Tijd (CET).
Daardoor leven mensen hier al 30 tot 90 minuten verwijderd van hun natuurlijke zonnetijd.
Tijdens de zomertijd wordt dat nog erger. Er komt nog een extra uur verschuiving bij, gedurende zeven maanden per jaar.
Voor tieners betekent dit bijvoorbeeld:
> een schoolstart om 8.00 uur zomertijd
> wat biologisch voelt als 6.00 uur ’s ochtends
Het lichaam is daar simpelweg nog niet klaar voor.
Deze dubbele verschuiving draagt bij aan chronisch slaaptekort in grote delen van Europa. In Spanje slapen mensen bijvoorbeeld gemiddeld een uur minder dan andere Europeanen.
De economische realiteit
De impact is niet alleen persoonlijk – maar ook economisch.
Een recente analyse van meer dan 360 wetenschappelijke studies toont aan dat de klokverandering de samenleving meer kost dan zij oplevert.
De RAND Corporation schatte al in 2017 dat slaaptekort Duitsland jaarlijks 1,02% tot 1,56% van zijn bbp kost door productiviteitsverlies.
Als je dat doortrekt naar de hele EU, loopt het economische verlies op tot bijna evenveel als de volledige EU-defensiebegroting van 2024.
En dan zijn de langetermijnkosten voor de gezondheidszorg nog niet eens meegerekend.
Tijd om de klok te herstellen
De vraag is dus eenvoudig:
Hoe lang blijven we investeren in een systeem dat onze gezondheid schaadt, onze kinderen benadeelt en onze economie verzwakt?
Zeker wanneer er een eenvoudige oplossing bestaat:
-stop de klokverandering
-keer terug naar natuurlijke tijdzones
Ons lichaam volgt al de zon.
Het wordt tijd dat onze klokken dat ook doen.
Laat Europa weten dat het tijd is voor verandering
Europa staat op een belangrijk moment.
Door terug te keren naar een natuurlijke tijd(zone) kunnen we opnieuw leven, werken en leren in harmonie met ons biologische ritme.
👉 Onderteken en deel de petitie om Europese leiders te laten zien dat u verandering wilt.
Natural Time Petition (27 languages): https://action.wemove.eu/sign/2024-10-are-you-sick-and-tired-of-changing...
Bronnen
Neumann, P., & von Blanckenburg, K. (2025). What time will it be? A comprehensive literature review on daylight saving time. Time & Society, 34(4), 684-745. https://doi.org/10.1177/0961463X241310562
(A summary can be found here: Zeitumstellung – ein überholtes Konzept? Neue Forschungsergebnisse beleuchten Folgen: TH OWL)
Hafner M, Stepanek M, Taylor J, Troxel WM, van Stolk C. Why Sleep Matters-The Economic Costs of Insufficient Sleep: A Cross-Country Comparative Analysis. Rand Health Q. 2017 Jan 1;6(4):11. PMID: 28983434; PMCID: PMC5627640: Why Sleep Matters—The Economic Costs of Insufficient Sleep: A Cross-Country Comparative Analysis - PMC
Time Use Initiative and International Alliance for Natural Time (2022): Proposal on ending biannual clock change and implementing permanent time zones in the European Union: Proposal on implementing permanent time zones in the EU — BTUI
Seán Kelly, MEP for Ireland South, fall 2024 & spring 2025: Kelly calls for end to biannual clock change by 2026. Kelly Calls for End to Biannual Clock Change by 2026 - Seán Kelly